Het groeit en kan iedereen treffen!

Als de meerderheid van mensen in Nederland denkt aan 'armoede', dan denkt men niet eens aan het eigen land. De meerderheid ontkent namelijk dat er 'echte armoede' bestaat in dit 'gave' en 'rijke' westerse land. Hier is namelijk 'alles zo goed' geregeld om het ook voor de 'slechtst bedeelden' leefbaar te maken dat je niet mag spreken van armoede. "Echte armoede bestaat niet!" zegt deze meerderheid. Als je 'echte armoede' wilt zien, kijk dan maar eens naar de (clichématige) 'derdewereldlanden' in Afrika of Zuid-Amerika. Daar liggen uitgemergelde kinderen te sterven op straat. Wij moeten ons schamen dat we in Nederland het woord 'armoede' gebruiken.

Over 'Armoede in Nederland' heb ik al een artikel geschreven. Daarom heb ik er nu in de titel een '2' bij gezet. Want het is nodig. We zijn nu bijna vier jaar verder en de armoede groeit alleen maar. Alle goede voornemens geuit door lokale politici ten spijt.
Onder druk van het 'volk' en toch wel wat toenemende tegenstand vanuit de oppositie en zelfs vanuit de eigen gelederen van coalitiepartners, heeft het huidige kabinet zelfs voor het eerst in de geschiedenis een 'Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen' aangesteld!
Gaat het tij keren? Is er licht aan het einde van de donkere tunnel voor veel mensen aan de rand van de afgrond? Ik betwijfel het. Want Rutte IV is op dezelfde leest geschoeid als alle voorgaande neoliberale kabinetten onder leiding van de VVD.
Hoog tijd dus voor een vervolg en tussenstand in 'armoedig Nederland'…

Participatiewet

Toen ik mijn eerste grote artikel over armoede schreef, zag de wereld er nog relatief heel anders uit. Er waren misschien ambities… voornemens… nieuwe (lokale) initiatieven en enthousiaste organisaties om die 'vergeten' groep mensen die tussen wal en schip was gevallen op te vangen en hulp te bieden. Maar landelijk zag het er echt niet goed uit.
Veel bestaande wetten en regels hebben steeds meer slachtoffers geëist. We noemen ze maar weer even: De uit de 'participatiewet' voortgekomen 'toeslagenaffaire' en de gevolgen van de vaak oneerlijk toegepaste 'kostendelersnorm'. Vele jaren achtereen zijn mensen vals beschuldigd van fraude of onterecht gekort op hun noodzakelijke minimum-uitkering omdat ze een bepaalde regel of norm hadden overschreden. Zoals het niet 'netjes' aangeven dat je lieve ouders je regelmatig geld gaven om boodschappen te doen… Gevolgen: terugbetalen jarenlang ontvangen uitkeringsgeld plus een boete vanwege het verzwijgen van 'extra inkomsten'. Mensen zijn soms in één klap dakloos geworden door de samenloop van negatieve omstandigheden.
En over de '1115 uithuisgeplaatste kinderen' zal ik het hier maar niet hebben… 😦
Maar daar gaan we weer: "Eigen schuld!" zeggen zowel politiek als de 'jaknikkende' massa.
Ja zelfs de ouders van wie die kinderen nog steeds niet terug zijn, na jaren uithuisplaatsing, worden niet vertrouwd, hoewel ze al 'onschuldig aan fraude' zijn bevonden. "Er is daar meer aan de hand." heeft de asociale #staatsdictator pRutte zelf recent gezegd.
Deze 1115 schrijnende gevallen waarbij de gezinnen volledig zijn verwoest zijn echter nog lang niet de enige situaties waar het gruwelijk fout is gegaan. Er zijn veel meer slachtoffers.

Ik heb er al eens over geschreven: Ook ik heb eind 2019 te maken gehad met een onrechtvaardige toepassing van de 'kostendelersnorm' toen mijn zoon in november 21 jaar werd en nog bij mij woonde. Ik werd € 300 gekort op mijn uitkering maar omdat mijn zoon toen geen inkomsten had, kon hij het verschil niet bijleggen. Dat heeft hij nooit gedaan, waardoor mijn toch al karige spaargeld toen € 300 minder werd en nooit meer is aangevuld.
Het was gelukkig maar 1 maand omdat hij daarna vertrok naar Rotterdam om daar te werken en later verder te gaan studeren.
Nu heeft het kabinet besloten om de leeftijd van de kostendelersnorm in 2023 te verhogen naar 27 jaar. Natuurlijk mede door de moeilijke situatie van jongere volwassenen met (soms) hoge studieschulden en een onmogelijke woningmarkt door de wooncrisis. Ze moeten tegenwoordig veel langer thuis blijven wonen. Maar waarom 27 jaar? Zouden mensen na hun 27e mogelijk nog altijd moeilijk werk kunnen vinden maar liever geen (bijstands-) uitkering willen hebben? Zoals mijn zoon destijds op zijn 21e?
Ook deze regeling moet op maat worden uitgevoerd en niet onrechtvaardig 1-op-1 volgens de geldende regels.

In 4 jaar is er veel gebeurd. Maar niets positiefs om de armoede te bestrijden. Dat kwam helaas mede door twee onverwachte mondiale wereldcrises: de Coronapandemie en nu de oorlog in Oekraïne. Beide crises lijken de wereld voorgoed te hebben veranderd.
En dan waren we de klimaatcrisis bijna vergeten…

Crises! Dus: Eerlijk zullen we alles delen?

Ha! Hier gaat diezelfde meerderheid waar ik dit artikel mee begon de mist in. Want natuurlijk willen zij helemaal niet eerlijk delen. Want de eigen portemonnee blijft het meest belangrijk. 'We' houden vast aan onze levensdoelen: een goede (lees: goed betaalde) baan, minstens één keer per jaar op vakantie maar natuurlijk liefst vaker (en ja: natuurlijk naar het buitenland!), een steeds mooiere en beter ingerichte woning, nu extra goed voorzien van duurzame energiebesparende middelen, een mooie (liefst elektrische) auto, motor, boot en e-bike, de grootste en nieuwste flatscreen TV en uiteraard de nieuwste iPhone of Samsung smartphone… We moeten natuurlijk wel bij blijven.
En dat van die groeiende verschillen tussen de 'rijke' meerderheid en 'armoedige armere sloebers'? Tja, daar kunnen 'wij' helaas ook niets aan doen. Jammer maar helaas.
Uiteraard doen we wel trouw mee aan alle belangrijke goede doelen! Pas nog € 100 gestort op 'giro555' voor die arme Oekraïners! Die zijn zomaar van de ene op de andere dag alles kwijtgeraakt! Dat is pas ellende! Zoiets bestaat niet in Nederland.
Nee… Gelukkig (nog) niet. Maar vergeet je dan niet je eigen 'buren' die nauwelijks nog droog brood op de plank kunnen betalen? Die wekelijks in de steeds langer wordende rij van de 'Voedselbank' moeten staan om te overleven? En weet je dat er mensen zijn die dit niet eens meer kunnen? En dus wegkwijnen in hun armoede of op straat langzaam doodgaan? Niet vanwege de oorlog… Maar omdat we ze simpelweg niet kennen… Niet erkennen… en dan liever maar gewoon vergeten?

Nederland is asociaal geworden. Al decennia lang. Het wordt stelselmatig ontkend. Maar het is een feit. Individualisering is ooit gepresenteerd als een groot goed! Wat het ook is. Want zelfstandig kunnen en mogen ontwikkelen en het eigen leven bepalen en inrichten is een menselijk recht. Niet meer 'slaafs' een regiem moeten volgen en voorgekauwde normen, waarden en bovenaf bepaalde levensregels moeten naleven. Zo hoort het. Maar het is doorgeslagen. Mensen zijn vergeten dat niet iedereen sterk genoeg is om zo zelfstandig te kunnen leven en overleven. Zeker als het leven door bepaalde omstandigheden schade heeft toegebracht. En ook zeker voor mensen met (soms aangeboren) chronische beperkingen en aandoeningen, waar ze zelf geen enkele schuld aan hebben. Niet elk mens kan sterk worden en blijven tot die hoogbejaard is.
Dan komen de voorheen prima ouderdoms-privileges en relevante zorgvoorzieningen soms te laat.
Ook jonge mensen hebben soms hulp nodig. Misschien wel hun leven lang om simpelweg overeind te blijven… Die mensen worden vergeten. En heel veel anderen die door diverse omstandigheden in de problemen zijn geraakt. Want het eigen individuele leven staat immers voorop? Zijn wij 'onze broeders hoeder'? In een drukke en complexe 'samenleving' zouden we dat wel moeten zijn. Sociaal. Maar dat zijn we verleerd. De meeste mensen zijn asociaal geworden. Dat is een feit.

Actualiteit armoede

Zoals ik al schreef: Ook door de diverse nieuwe crises zijn de financiële omstandigheden (voor iedereen!) er niet beter op geworden. De Overheid goochelt sowieso al vele jaren met de miljarden in de staatskas en soms lijkt die leeg en zou de staatsschuld zo hoog zijn dat de hele Tweede Kamer naar de Voedselbank zou moeten, maar soms lijken de miljarden opeens tomeloos besteed te kunnen worden, als de toekomst van de kapitalistische economie op het spel staat.
Tijdens Corona konden de meeste bedrijven die zeer grote schade leden vanwege gedwongen sluiting een beroep doen op de Overheid. Zodat ze open konden blijven of de schade zodanig beperken dat ze niet failliet zouden gaan.
Hoewel ook de 'gewone' mensen soms schade leden omdat ze bepaalde zorg niet meer kregen (uitgesteld vanwege de drukte in de ziekenhuizen) of omdat de producten die ze nodig hadden veel duurder waren geworden. Die prijsstijgingen gingen ook na de grootste Corona-problemen overigens nog steeds door. Want op een of andere manier zijn opeens veel producten niet of moeilijk meer leverbaar. En dit is dan verergerd toen de oorlog in Oekraïne uitbrak. Want hoewel bijna niemand het land echt kende behalve van het Songfestival (…); nu blijkt het de belangrijkste leverancier van met name granen en olie te zijn! Zo is ons brood veel duurder geworden en is zonnebloemolie bijna niet meer leverbaar of peperduur geworden. En zo kan ik nog even doorgaan met een reguliere kassabon van een willekeurige supermarkt, die over de hele lijn opgehoogd is. Wie zijn de grootste slachtoffers? Precies: de minima.

Iedereen kent de gevolgen die nu dagelijks in het nieuws zijn: torenhoge benzine- en gasprijzen, vanwege de sancties tegen Rusland en een onzekere en stokkende afname van Russisch gas.
We zijn blijkbaar vergeten dat tegenwoordig alle landen min of meer economisch verbonden zijn. Wat bij (oorlogs-) conflicten tot financiële rampen kan leiden.
De grootste ramp, die in deze tijd juist weer de armsten treft, is de bizarre verhoging van de energiekosten. Dit betekent voor vele gezinnen vaak een verdubbeling van het maandelijkse voorschot. Minima kunnen dit absoluut niet betalen! Die lopen al klem met de dagelijkse boodschappen, houden niets over en komen vaak al tekort!
Pas onder druk van half Nederland en een groot deel van de Tweede Kamer komt het kabinet dan dit jaar met een bijdrage in de verhoogde kosten. Een doekje voor het bloeden… Eenmalig. De echte minima zouden 'zelfs wel' € 800 krijgen om hen te helpen. Ook ik kan dit verwachten. Maar… Ik zei net al dat de voorschotten van vele huishoudens vaak zijn verdubbeld! Waardoor ze soms € 200 per maand meer moeten betalen. Het hele jaar! 12 keer 200 is euh… drie keer zo veel dan die aardige 800 tegemoetkoming? Wat nadat die na 4 maanden dus op is?
Zoals gewoonlijk is dit wederom niet de oplossing maar een loos gebaar.
Ook wordt de energiebelasting dan wat verlaagd maar statistieken over de prijzen in Nederland (zowel de benzineprijzen als de energiekosten) laten zien dat Nederland aan de top van duurste landen in Europa staat! Hier lijden de armsten echt armoede! En het einde is nog lang niet in zicht.
Hoeveel meer bewijzen wil je hebben? Hoeveel meer slachtoffers moeten er gaan vallen?

Tenslotte

Voorbeelden van schrijnende gevallen van armoede kan ik blijven geven. Ik volg de laatste tijd steeds meer mensen en organisaties die te maken hebben met de (toenemende) armoede in Nederland. Ik besluit hieronder met een belangrijke 'PS' en twee aardige links naar bepaalde relevante artikelen.
Ook zou ik opnieuw mijn eigen persoonlijke strijd weer op kunnen voeren. De strijd om elk jaar maar weer te mogen (!) overleven vanwege de stijgende kosten en om mijn gelijk te krijgen in onrechtmatig toegepaste overheidsregels. Terwijl mijn onvermogen structureel en blijvend is.
Ik kan ellenlange artikelen schrijven over het blijvende onrecht dat juist de minima niet (meer) geholpen worden door de Overheid met bijvoorbeeld betere toeslagen of hulp hun huizen te helpen onderhouden en verduurzamen (isoleren). Waardoor hun situaties (ook de mijne!) jaarlijks verder achteruit gaan.
Het klopt niet meer in Nederland. Al decennialang klopt het niet meer. Daarover zal ik blijven schrijven in komende artikelen.

PS – Over de 'echte armoede' in Afrika…
In de 'derdewereldlanden' bestaan ook onaanvaardbaar grote verschillen tussen rijk en arm. De luxe in de hoofdsteden is ongekend hier in Nederland.
'Wat is het rijkste land in Afrika?'

Kenia

'Schuldhulpverleners waarschuwen voor energiearmoede in komende maanden'

'Brief aan de minister: Geachte Carola Schouten'