Vrouwelijke expert nog steeds ondervertegenwoordigd in nieuwsmedia en talkshowtafel

Aalt Guliker

February 29

De vrouwelijke expert is nog steeds ondervertegenwoordigd in nieuwsmedia en aan de talkshowtafel. Van alle experts die in nieuwsitems voorkomen is 25,5 procent vrouw tegenover 73,6 procent man. Aan de talkshowtafel ligt het aandeel vrouwelijke experts op 35 procent. Op1 is van 37 procent in het vorig seizoen zelfs teruggezakt naar 29 procent. Het boek Vaker in de Media, zo kom je als vrouwelijke expert in beeld van publiciteitsexpert Janneke van Heugten uit Nijkerk wil dit veranderen. Het is het eerste boek voor vrouwen die zich als expert willen profileren in de media. Vaker in de Media komt 1 maart 2024 uit bij uitgever Van Duuren Management.

Achtergrond onderzoek nieuwsberichten
Van Heugten is directeur expertdatabase Vaker in de Media en auteur van het gelijknamige boek. Zij deed twee onderzoeken. Het eerste is een steekproef waarin op één dag (16 januari 2024) de aanwezigheid van mannen en vrouwen in nieuwsitems is onderzocht. Hiervoor heeft een team de belangrijkste nieuwsitems uit 7 landelijke dagbladen, 29 regionale dagbladen, de nieuwssite Nu.nl, 4 radiojournalen en 3 televisiejournalen gecodeerd. Dit is gedaan aan de hand van de Global Media Monitoring Project-methode. In totaal zijn 1.398 personen uit deze nieuwsitems gecodeerd.

Achtergrond onderzoek talkshows
Het tweede onderzoek concentreert zich op de representatie aan de talkshowtafel. Hiervoor zijn de talkshows Humberto, Op1, Sophie & Jeroen en Vandaag Inside van 29 januari tot 25 februari vier weken lang gecodeerd. In totaal hebben 25 vrijwillige onderzoekers, waaronder journalisten, bijgedragen aan beide onderzoeken. Het onderzoek is naast Van Heugten begeleid door Garjan Sterk, die 25 jaar ervaring heeft in gender- en media-onderzoek.

Vooruitgang, maar nog geen gelijkheid
In 2020 was het percentage vrouwen in nieuwsitems 28 procent. Dat percentage is in 2024 gestegen naar 31 procent. De vrouw in een expertrol zat op 21 procent in 2020. Dat is gestegen naar 25,5 procent. Ondanks dat er beweging in de cijfers zit, zijn vrouwen dus nog steeds flink ondervertegenwoordigd in nieuwsmedia.

De cijfers: nieuwsitems

· Van alle mensen in nieuwsitems is 31 procent vrouw.

· Van de journalisten die het nieuws van de dag brengen is 30 procent vrouw.

· Van alle politici in nieuwsitems is 29 procent vrouw. Opvallend is dat er een groot verschil is tussen landelijke (41 procent) en regionale (21 procent) dagbladen.

· Van alle zakenmensen (directeuren, ondernemers, financieel experts, economen, managers) is 23 procent vrouw.

· Van alle advocaten en andere legal experts is 9 procent vrouw.

· Op 31 procent van de foto's staat een vrouw.

De cijfers: talkshows

· Van alle talkshowgasten is 34 procent vrouw.

· Sophie & Jeroen steken met 47 procent ver boven de andere talkshows uit.

· Op1 is van 37 procent in het vorig seizoen (bron: Commissariaat voor de Media) teruggezakt naar 29 procent.

· Van alle talkshowgasten schoven 143 in de rol van expert of woordvoerder aan, 34 procent van hen is vrouw.

· Bij Humberto lag het percentage vrouwelijke experts op 22 procent en bij Vandaag Inside op 7 procent.

· Van de alle politici die aanschoven is 19 procent vrouw.

· Hoe ouder de vrouw, hoe minder in beeld.

Leeftijd vrouw
Leeftijd Man
13-18 (57%)
13-18 (43%)
19-34 (56%)
19-34 (44%)
35-49 (36%)
35-49 (64%)
50-64 (24%)
50-64 (76%)
65 en ouder (18%)
65 en ouder (82%)

Van Heugten: "Het is een probleem dat we minder vrouwen dan mannen in de media zien. Daardoor zijn vrouwen in een expertrol nog steeds een uitzondering, wat kansen van meiden en vrouwen in de maatschappij beperkt. Media hebben een belangrijke rol in het laten zien dat de expert ook een vrouw is. Normaliseren van de vrouw in de expertrol draagt bij aan kansengelijkheid."

Boek voor vrouwelijke experts
Met het boek Vaker in de Media geeft Van Heugten vrouwelijke expert alles in handen om het podium te pakken. Ze laat zien hoe je als vrouwelijke expert de media effectief benadert, een goede relatie met relevante journalisten opbouwt, meer invloed krijgt op je profilering in de media, in de juiste databases van redacties belandt en ervoor zorgt dat journalisten je bellen als er iets speelt op jouw vakgebied. Een boek vol slimme publiciteitstips van hoofdredacteuren, journalisten, mediatrainers en vrouwelijke experts die de lezer voorgingen. In het naschrift doet Van Heugten drie aanbevelingen voor de media om het speelveld voor mannelijke en vrouwelijke experts gelijk te maken.

Over auteur Vaker in de Media
Janneke van Heugten is publiciteitsexpert en directeur van mediaplatform Vaker in de Media (vidm.nl). Tijdens haar studie Voorlichting, Publiciteit & Informatie werkt ze op de persafdeling van Amnesty International in Sydney. Na een loopbaan in de uitgeverijwereld runt ze het eerste PR-bureau voor vrouwelijke ondernemers en experts. Samen met 30 (media)trainers ondersteunt ze hen sinds 2008 op VIDM met goede profilering in de media. VIDM is de grootste onafhankelijke expertdatabase in Nederland die zich richt op diversiteit in de media. Van de meer dan 4.000 aangesloten deskundigen is ruim 90 procent vrouw.

Op 8 maart 2024 reikt VIDM samen met sprekersbureau ZijSpreekt de 15de Vrouw in de Media Award bij Beeld & Geluid uit. Daarnaast wordt er voor het eerst de Vrouw in de Media Oeuvre Award uitgereikt.